İçeriğe geç
Recep Hazar
Limanda dizili konteynerler, tepeden

İthalat gümrükleme

KKTC'ye ticari mal getirmek için önce Ticaret Bakanlığı'nda ithalatçı kaydınız, ardından mal yola çıkmadan onaylı ithal izniniz olmalı. Mal kapıya geldiğinde beyanı biz verir, vergiyi hesaplar, muayeneyi ve teslimi takip ederiz.

Süreç dört adımda ilerler

  1. İthalatçı kaydı: Ticaret Bakanlığı'na çevrim içi kayıt ve oda üyeliği. Esnaf odası üyeleri yalnız kendi işyeri için sınırlı ithalat yapabilir.
  2. İthal izni: proforma faturanın Bakanlıkta ya da yetkili bankada onaylanması. Liberasyon listesindeki bazı mallarda bu adım banka izni aranmadan Gümrük'e taşınır.
  3. Ön izin: tarım, sağlık, içişleri gibi kurumların iznine bağlı mallarda ilgili bakanlığın uygunluk belgesi.
  4. Beyan ve teslim: gümrük beyanı, kıymet belgeleri, vergi ve fonların ödenmesi, muayene ve malın çekilmesi.

Sırayı bozmak pahalıya patlar. Tüzük, izin alınmadan getirilen mala sonradan izin verilmeyebileceğini açıkça yazıyor. Bu yüzden ilk işimiz, sipariş vermeden önce malın GTİP kodunu ve hangi listede olduğunu çıkarmaktır.

Vergiyi ne belirler

Gümrük kıymeti, mal için gerçekte ödenen bedeldir. Vergi oranı malın tarifedeki koduna, menşeine ve beyanın verildiği gün yürürlükte olan orana göre belirlenir. İthalat KDV'sinin matrahına gümrükte ödenen vergi, harç ve fonlar da eklenir. Türkiye ya da AB menşeli malda indirimli oran ancak beyanda talep edilir ve menşe belgesi sunulursa uygulanır.

Oranlar mal bazında ve sık değişiyor. Sitede rakam vermiyoruz; faturanızı gördüğümüzde güncel hesabı çıkarırız.

Malınız limanda beklerse

Beyandan sonra 21 gün içinde boşaltılmayan ya da işleme konmayan mal Devlet antreposuna alınabilir; orada iki ay kurtarılmazsa satışa çıkarılabilir. Konteyneriniz geldiğinde beyanın hazır olması bu yüzden önemli.

En çok sorulanlar

KKTC'de ithalat yapmak için önce ne gerekiyor?

Önce Ticaret Bakanlığı'na ithalatçı olarak kayıt yaptırmanız gerekir. Kayıt Bakanlığın sitesinden çevrim içi yapılır ve Ticaret Odası, Sanayi Odası ya da Esnaf ve Zanaatkârlar Odası üyeliği şarttır. Esnaf odası üyeleri yalnız kendi işyerlerinde kullanacakları makine, malzeme ve hammaddeyi "sınırlı ithalatçı" olarak getirebilir. Başvuruda muhtardan ikamet belgesi ve tasdikli imza sirküleri istenir.

Kaynak: İthalatı ve İhracatı (Düzenleme ve Denetim) Tüzüğü md.4

Malı yüklemeden önce izin almam şart mı?

Evet. Tüzük, ithalata girişmeden önce proforma faturanın Bakanlıkta ya da yetkili bankada onaylatılarak ithal izni alınmasını zorunlu tutar. Liberasyon listesindeki, aval gerektirmeyen mallarda banka izni aranmadan doğrudan Gümrük'e başvurulabilir. İzin alınmadan getirilen mala sonradan izin verilmeyebilir; bu yüzden siparişten önce malın hangi listede olduğuna bakmak gerekir.

Kaynak: İthalatı ve İhracatı Tüzüğü md.7, 16, 20

Gümrükte hangi belgeler isteniyor?

Temel belge, Gümrük Müdürünün belirlediği biçimde verilen beyandır. Yanında fatura, onaylı ithal izni, malın türüne göre bakanlık ön izni, indirimli vergi istiyorsanız menşe ve dolaşım belgesi bulunur. Gümrük, kıymeti doğrulamak için sözleşme, sipariş yazışması ve defter de isteyebilir. Kesin liste mala ve rejime göre değişir; dosyanızı görmeden tam liste vermiyoruz.

Kaynak: 37/1983 Gümrük ve İstihsal Yasası md.23, 158; 44/1996 md.7; İthal Vergileri (Malların Kıymetlendirilmesi) Tüzüğü md.3-4

Malım limanda beklerse ne olur?

Beyan tarihinden itibaren 21 gün geçtiği halde mal gemiden boşaltılmaz ya da muayene ve kurtarma işlemine konmazsa, gümrük memuru malı Devlet antreposuna koyabilir. Devlet antreposundaki mal iki ay içinde (veya Müdürün belirleyeceği süre içinde) kurtarılmazsa Müdür satışa gidebilir; bozulabilir mallarda bu derhal olabilir.

Kaynak: 37/1983 md.26

İthalatta gümrük vergisi dışında başka neler ödenir?

Yasa "ithalat vergileri" kapsamına gümrük vergisini, diğer vergileri, resim, harç, fon ve mali yükleri birlikte koyar. Pratikte buna ithalat KDV'si ve bazı mallarda Fiyat İstikrar Fonu eklenir. KDV'nin matrahı yalnız malın kıymeti değildir; gümrükte ödenen vergi, harç ve fonlar da matraha girer.

Kaynak: 44/1996 md.2; 47/1992 md.2(1)(B), 21; 26/1978 md.5-6

AraWhatsApp