Mal KKTC'ye geldiğinde ithalatçı adına gümrüğe bir beyan verilir: mal iç tüketime mi, antrepoya mı, transite mi gidecek, yoksa geçici olarak mı giriyor. Vergi, beyanın verildiği gün yürürlükte olan oranla ve malın gerçekte ödenen bedeli üzerinden hesaplanır; vergiler ödenmeden mal teslim edilmez.
Beyanın dört amacı
- İç tüketim: mal KKTC piyasasına girer, vergiler ödenir.
- Antrepo: mal vergisi ödenmeden onaylı depoda bekler.
- Transit: mal KKTC'den geçer, vergi alınmaz.
- Geçici ithal: tekrar ihraç edilmek üzere, teminatla girer.
Bilgi eksikse: malları görme istemi
İthalatçı beyan için yeterli bilgiye sahip değilse, "malları görebilme istemi" ile malı gümrük memuru nezaretinde inceleyebilir. Tam beyan süresinde verilmezse mal Devlet antreposuna alınabilir.
Gümrük kıymeti
Vergi matrahı, mal için gerçekte ödenen ya da ödenecek satış bedelidir; yasadaki düzeltmeler eklenir. Gümrük bunu doğrulamak için sözleşme, sipariş yazışması, defter ve ödeme belgeleri isteyebilir. İstenen belge sunulmazsa kıymeti idare tespit eder.
Hangi günün oranı
Uygulanacak oran, beyanın gümrüğe verildiği tarihte yürürlükte olan orandır. Tarife değişikliklerinin sık olduğu dönemlerde beyan tarihi bu yüzden önemlidir.
Limanda bekleme
Beyan tarihinden itibaren 21 gün geçtiği halde mal boşaltılmaz ya da muayene ve kurtarma işlemine konmazsa Devlet antreposuna alınabilir. Orada iki ay kurtarılmazsa satışa çıkarılabilir; bozulabilir mallarda bu derhal olabilir.
Beyan hatası
Gümrük vergisine bağlı olmayan mallarda yanlış beyan, 14 gün içinde doğru bir raporla düzeltilebilir; hata önemsiz, istatistikî ve kasıtsızsa ceza uygulanmaz. Doğru olmayan beyan ise suçtur. Eksik ödenen vergi farkını ithalatçı, mal sahibi ya da görevlendirilen gümrük komisyoncusu öder.
Vergiye itiraz
Mal teslim edilmeden önce vergi, fon ya da harç konusunda uyuşmazlık çıkarsa istenen tutar ödenir (depozito olarak da olabilir) ve Gümrük Müdürü'ne yazılı itiraz verilir. İtirazı üç gümrük yetkilisinden oluşan heyet görüşür. Tarife itirazında analiz belgesi, numune ve katalog; kıymet itirazında fatura, satış sözleşmesi ve ithal izni sunulur.
