KKTC'de ithalatçı ya da ihracatçı adına gümrük işini yürüten kişinin resmî unvanı "gümrük komisyoncusu"dur; Türkiye'deki "gümrük müşaviri" unvanı KKTC mevzuatında geçmez. Komisyoncu, Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürlüğü'nden ruhsatlıdır, sizden yazılı yetki alır ve beyan ettiği vergilerin ödenmesinden sizinle birlikte sorumludur.
Neden bir komisyoncu gerekir
Gümrük ve İstihsal Yasası, ithalatçı ve ihracatçının işlerinin, Müdür başka türlü istemedikçe bir acente eliyle yürütülmesini öngörür. Başkası adına iş yürüten kişi Müdürün öngördüğü biçimde yazılı yetki sunmazsa başvuru reddedilebilir.
İki ruhsat: komisyoncu ve yardımcısı
Gümrük Komisyoncuları ve Komisyoncu Yardımcıları (Ruhsatlandırma) Tüzüğü iki ayrı ruhsat tanımlar. Komisyoncu yardımcısı olmak için KKTC yurttaşlığı, gümrükten mal kurtarmada iki yıl tecrübe, temiz polis belgesi ve sınav gerekir. Gümrük komisyoncusu olmak için ise en az iki yıl yardımcı ruhsatı taşımış olmak, temiz polis belgesi ve gümrük mevzuatı sınavı istenir. Sınav yılda bir yapılır. Bir şirket de komisyoncu olarak ruhsatlanabilir; işlemlerini ruhsatlı bir ortak ya da yetkili yürütür.
Ruhsatı nasıl anlarsınız
Müdürlük, ruhsat sahibine bir kimlik kartı verir; gümrük memuru iş takibinde bu kartı isteyebilir. Ruhsatın kendisi komisyoncunun bürosunda görünür bir yerde asılı durmak zorundadır. Bir komisyoncuyla çalışmadan önce ofisine gidip ruhsatı görmek en basit kontroldür.
"A karne" ve "B karne" piyasada kullanılan ifadelerdir; mevzuattaki karşılıkları komisyoncu ve komisyoncu yardımcısı ruhsatlarıdır.
Mali sorumluluk
Tarife Yasası, ithalatçıyı, mal sahibini ve görevlendirilen gümrük komisyoncusunu tarh edilen vergilerin ödenmesinden birlikte ve ayrı ayrı sorumlu tutar. Doğru olmayan beyanda eksik ödenen farkı da komisyoncu ödeyebilir.
Ruhsatsız komisyonculuk
Geçerli ruhsatı olmayan kimse kendini gümrük komisyoncusu olarak tanıtamaz, reklamını yapamaz, gümrük işi takip edemez. Hile, kurallara uymama ya da kötü hareket halinde Müdür ruhsatı iptal edebilir; iptale karşı Bakanlar Kurulu'na itiraz yolu vardır.
